Kupując nieruchomość w Belgii, często koncentrujemy się na kredycie hipotecznym, oprocentowaniu i kosztach zakupu. Tymczasem równie ważne jest pytanie: co stanie się z naszym domem, mieszkaniem i majątkiem po naszej śmierci?
Belgijskie prawo spadkowe przewiduje różne zasady w zależności od tego, czy jesteśmy małżeństwem, pozostajemy w zarejestrowanym związku partnerskim, czy po prostu mieszkamy razem.
Oto najważniejsze informacje.
1. Kto dziedziczy w Belgii?
W pierwszej kolejności dziedziczą dzieci i ich zstępni. Jeżeli zmarły nie pozostawił dzieci, do dziedziczenia mogą zostać powołani rodzice, rodzeństwo oraz dalsi krewni.
Małżonek ma szczególne prawa spadkowe, niezależne od tej kolejności.
2. Czy dzieci dziedziczą wszystko po śmierci jednego z rodziców?
Niekoniecznie. Jeżeli zmarły pozostawił małżonka i dwoje dzieci, najczęściej:
– Małżonek otrzymuje prawo użytkowania (vruchtgebruik) majątku spadkowego.
– Dzieci otrzymują tzw. nagą własność (blote eigendom), po połowie.
Oznacza to, że małżonek może nadal korzystać z nieruchomości, chociaż dzieci są jej właścicielami w zakresie nagiej własności.
3. Czy można wydziedziczyć dzieci?
W Belgii dzieci mają zagwarantowaną wspólną rezerwę spadkową wynoszącą połowę majątku spadkowego.
Przykładowo, jeśli zmarły pozostawił czworo dzieci, każdemu przysługuje co do zasady minimum 1/8 spadku.
Drugą połową majątku można swobodnie rozporządzić w testamencie, z uwzględnieniem pozostałych praw spadkowych.
4. Czy można przekazać majątek osobie niespokrewnionej?
Tak. Można sporządzić testament i zapisać część majątku przyjacielowi, partnerowi lub innej osobie.
Jeżeli zmarły pozostawia dzieci, trzeba jednak uwzględnić ich ustawową rezerwę spadkową.
5. Czy małżonek automatycznie dziedziczy cały dom?
Nie zawsze.
Jeżeli są dzieci, małżonek zazwyczaj dziedziczy użytkowanie majątku spadkowego, a dzieci nagą własność.
Ważne jest również to, czy nieruchomość stanowiła majątek wspólny, czy osobisty jednego z małżonków.
6. Czy partnerzy mieszkający razem bez ślubu dziedziczą po sobie?
To jedna z najważniejszych różnic w belgijskim prawie.
W Belgii istnieją trzy podstawowe formy wspólnego życia:
– Małżeństwo (huwelijk).
– Zarejestrowane wspólne zamieszkanie (wettelijke samenwoning).
– Faktyczne wspólne zamieszkanie (feitelijke samenwoning).
Partnerzy żyjący razem bez formalnej rejestracji nie dziedziczą po sobie automatycznie, nawet jeśli mieszkają razem od 20 lat.
7. Co dziedziczy partner w zarejestrowanym związku?
Partner pozostający w wettelijke samenwoning dziedziczy co do zasady prawo użytkowania wspólnego mieszkania rodzinnego oraz znajdującego się w nim wyposażenia.
Nie oznacza to jednak automatycznego dziedziczenia całego majątku.
Co ważne, to ustawowe prawo może zostać ograniczone lub wyłączone testamentem.
8. Jak zabezpieczyć partnera, jeżeli nie mamy ślubu?
Możliwości obejmują między innymi:
– Testament.
– Beding van aanwas – umowę przyrostu udziałów.
– Odpowiednie ustalenie własności nieruchomości.
– Umowę dotyczącą wspólnego zamieszkania.
Każde rozwiązanie ma inne konsekwencje prawne i podatkowe.
9. Czym jest beding van aanwas?
To szczególna umowa, która może zostać zawarta między współwłaścicielami nieruchomości.
Przy odpowiedniej konstrukcji umowy, po śmierci jednego z partnerów jego udział przechodzi na drugiego zgodnie z uzgodnionymi warunkami.
Aby rozwiązanie było skuteczne, musi między innymi istnieć odpowiednia równowaga świadczeń i szans stron.
10. Dlaczego beding van aanwas może być korzystniejsze od testamentu?
Testament można co do zasady jednostronnie zmienić lub odwołać.
Prawidłowo skonstruowana umowa beding van aanwas nie może być zazwyczaj jednostronnie odwołana.
Może więc zapewniać większą stabilność ochrony partnera.
11. Czy beding van aanwas oznacza brak podatków?
Nie.
W przypadku nieruchomości nabycie udziału na podstawie prawidłowej umowy beding van aanwas zasadniczo podlega podatkowi od przeniesienia własności (verkooprecht), a nie podatkowi spadkowemu.
We Flandrii podstawowa stawka verkooprecht wynosi 12%.
12. Czy testament musi być sporządzony przez notariusza?
Nie. W Belgii można sporządzić testament własnoręczny.
Musi on być:
– W całości napisany odręcznie.
– Opatrzony datą.
– Podpisany.
Dla bezpieczeństwa warto zdeponować go u notariusza.
13. Czy małżonkowie mogą mieć oddzielne majątki?
Tak. Belgijskie prawo przewiduje między innymi:
– Ustawowy ustrój majątkowy.
– Rozdzielność majątkową.
– Wspólność majątkową.
Wybór ustroju ma znaczenie zarówno podczas małżeństwa, jak i przy rozwodzie czy dziedziczeniu.
14. Czy małżonek płaci podatek spadkowy od mieszkania rodzinnego?
W Belgii istnieją istotne zwolnienia podatkowe dotyczące mieszkania rodzinnego.
We Flandrii, Brukseli i Walonii małżonek może korzystać ze zwolnienia z podatku spadkowego od kwalifikującego się mieszkania rodzinnego, pod warunkiem spełnienia odpowiednich wymogów.
Zasady dla partnerów niepozostających w małżeństwie różnią się w zależności od regionu i rodzaju związku.
15. Czy warto planować dziedziczenie już przy zakupie nieruchomości?
Zdecydowanie tak.
Szczególnie gdy:
– Kupujecie dom bez ślubu.
– Macie dzieci z poprzednich związków.
– Jedna osoba wnosi większy wkład własny.
– Nieruchomość kupowana jest tylko na jednego partnera.
– Chcecie zabezpieczyć możliwość dalszego zamieszkiwania po śmierci partnera.
Podsumowanie
Zakup nieruchomości w Belgii to nie tylko kredyt hipoteczny i akt notarialny. To również decyzja o tym, kto będzie właścicielem nieruchomości w przyszłości i jakie prawa będzie miał partner lub dzieci.
Odpowiednie przygotowanie może zapobiec wielu problemom rodzinnym, prawnym i finansowym.
W TwojaHipoteka.be pomagamy zrozumieć belgijski rynek nieruchomości, możliwości finansowania oraz kwestie, które warto omówić z notariuszem przed podpisaniem aktu.
TwojaHipoteka.be – nieruchomości, kredyty hipoteczne i rozwiązania finansowe w Belgii.